Aparaty do pomiaru ciśnienia krwi wykorzystujące metodę osłuchową

Aparaty wykorzystujące metodę osłuchową oznaczają ciśnienie krwi poprzez monitorowanie tonów Korotkowa. Gumowy mankiet umieszczany na ramieniu badanego, w przybliżeniu na tej samej wysokości co serce, połączony jest z manometrem rtęciowym. Mankiet jest dopasowywany i nadmuchiwany ręcznie, poprzez naciskanie gumowej gruszki lub – jak w przypadku aparatu Tensoval duo control – automatycznie, do momentu całkowitego zamknięcia tętnicy (około 30 mmHg powyżej ciśnienia skurczowego). Następnie ciśnienie w mankiecie powoli maleje. Kiedy krew zaczyna przepływać przez tętnicę, turbulencje cząsteczek krwi powodują powstawanie synchronicznego uderzenia tętna (pierwszy ton Korotkowa). Ciśnienie, przy którym ten ton jest słyszalny po raz pierwszy nosi nazwę ciśnienia skurczowego. Ciśnienie w mankiecie stopniowo maleje, aż do całkowitego zaniku tonów, co odpowiada ciśnieniu rozkurczowemu.  

 

Sfigmomanometr rtęciowy

Aparaty do pomiaru ciśnienia krwi wykorzystujące metodę osłuchową

Ze względu na dużą wiarygodność i dokładność, ten rodzaj aparatów do pomiaru ciśnienia nazywany jest "złotym standardem". Aparaty te są przeważnie używane jako przyrządy referencyjne podczas klinicznych badań walidacyjnych. Ze względu na zawartość rtęci (metal wysokotoksyczny dla organizmu ludzkiego) w urządzeniu, stosowanie tych aparatów jest ograniczone, a nawet zakazane przez władze w większości krajów Unii Europejskiej. Od dnia 3 kwietnia 2009 r. wprowadzanie do obrotu urządzeń zawierających rtęć jest zabronione w Polsce.

Podstawowa zasada pomiaru jest taka sama, jak w przypadku stetoskopu.

 

Stetoskop

Aparaty do pomiaru ciśnienia krwi wykorzystujące metodę osłuchową

Stetoskopy są głównie używane w gabinetach lekarskich, ze względu na ich wiarygodność i dokładność. W przeciwieństwie do sfigmomanometrów rtęciowych, sygnały tętna są przetwarzane na możliwe do odczytania wartości przy użyciu technologii mechanicznej.

Sposób działania

Sfigmomanometr zwykle składa się z nadmuchiwanego mankietu, jednostki mierzącej (manometer), rurki łączącej i (w modelach, które nie są nadmuchiwane automatycznie) gruszki do pompowania przyłączonej również do mankietu rurką. Gruszka do pompowania powietrza zawiera jednokierunkowy zawór do zapobiegania nieumyślnemu uchodzeniu powietrza, a także regulowany, przekręcany zawór dla osoby dokonującej pomiaru, w celu zmniejszania ciśnienia w sposób kontrolowany.

Mankiet umieszczany jest na ramieniu badanego znajdującego się w pozycji siedzącej, w przybliżeniu na tej samej wysokości co serce. Mankiet jest nadmuchiwany, aż do całkowitego zamknięcia tętnicy. Osłuchując stetoskopem tętnicę ramienną w okolicy łokcia, osoba dokonująca pomiaru powoli upuszcza powietrze z mankietu. Ciśnienie w mankiecie spada, co powoduje powstawanie słyszalnych "świstających" lub stukających dźwięków (tony Korotkowa), kiedy krew zaczyna płynąć w tętnicy. Ciśnienie, przy którym ten ton jest słyszany po raz pierwszy rejestrowane jest jako ciśnienie skurczowe. Ciśnienie w mankiecie stopniowo maleje, aż do całkowitego zaniku słyszalności tonów, co rejestrowane jest jako ciśnienie rozkurczowe.

Pomiar stetoskopem w gabinecie lekarza: prawidłowy proces pomiaru